Zeker weten

Laten we het eens over geloof hebben. Minister Rouvoet deed deze week een opmerkelijke uitspraak: “Geloof is een andere vorm van kennis, van wetenschap – een andere manier van zeker weten”. De minister betoogt dat het niet uitmaakt of je gelooft dat de wereld door God is geschapen of dat er een oerknal was: “We nemen dat aan op gezag van anderen. Ik doe het op basis van een boek, anderen op basis van wat ze uit de krant of de wetenschap leren”. Wat Rouvoet betreft, is geloof een andere vorm van wetenschap. Als je gelooft, weet je het zeker, vindt hij. Net zoals een wetenschapper iets zeker weet.

Volgt u het nog? Iets zeker weten. Kom daar maar eens om bij een rechtbank! Openbaar aanklager Rouvoet meldt dat hij gelooft dat het gevonden DNA inderdaad van de verdachte is.
“U gelooft dat?” vraagt de rechter. Rouvoet knikt.
“Heeft u het DNA dan laten onderzoeken?” wil de rechter weten.
“Niet nodig”, antwoordt Rouvoet, “want als je gelooft, weet je het zeker”. Verdachte wordt direct vrijgesproken wegens gerede twijfel.

Hoe zit dat nu met het geloof in God? Kennen gelovigen ‘gerede twijfel’? Het bestaan van een opperwezen is immers niets meer dan een aanname. Geen enkele christen kan met zekerheid zeggen dat wat hij gelooft de absolute waarheid is. Toch handelen gelovigen daar wel naar. Waar de wetenschap vragen stelt, onderzoek doet en altijd in beweging is, daar hebben gelovigen al tweeduizend jaar hetzelfde starre wereldbeeld. Ferm met de hakken in het zand, want geloof laat zich niet bevragen.

Nu is wetenschap niet gebaseerd op geloof, maar in de eerste plaats op kennis. Onze kennis van God – mocht Hij bestaan – is nul. Tenzij je er een extra aanname tegenaan gooit: de Bijbel is het Woord van God. Maar dan ben je er nog niet, want ook de Bijbel staat vol aannames. De aarde is zesduizend jaar oud, God schiep deze in zeven dagen, Adam en Eva waren de eerste mensen en Jezus herrees uit de dood. Geloof is niets meer dan een enorme berg aannames.

Wat geen aanname is, is het feit dat tachtig procent van de wereldbevolking gelooft in een god. Maar welke? Theologen hebben becijferd dat wereldwijd meer dan 10.000 verschillende goden worden aanbeden. Dat is voor Rouvoet dus een kans van 0,01 procent dat hij de Ware God heeft getroffen. De minister noemt dat ‘zeker weten’. Ik noem dat: zeker niet opgelet bij wiskunde.

Wanneer je zoals Rouvoet geloof ziet als een andere vorm van wetenschap, dan dien je het ook zo te benaderen. Neem nu het Monster van Loch Ness. Veel Schotten zijn heilig overtuigd van zijn bestaan. Maar zolang de aanwezigheid van Nessie niet is aangetoond, moeten we toch uitgaan van het tegendeel. Hetzelfde geldt overigens voor ufo’s, de verschrikkelijke sneeuwman, kabouters, elfen en engelen. Vraag ik me toch af: waarom zouden we voor God een uitzondering maken?

Scroll naar top