Tilburg is doorgedraaid

Tilburg is de lelijkste stad van het land. Ik kan het weten, want ik woon er al jaren. De sloop van monumentale panden en de wildgroei aan kantoren en appartementen heeft de stad geen goed gedaan. Logisch dus dat de gemeente er alles aan doet dit te compenseren. Bijvoorbeeld door zich te profileren als ‘cultuurstad’ met veel kunst in de openbare ruimte. Sinds enkele dagen staat daarom op de Hasselt-rotonde (een groot verkeersknooppunt in het noorden van de stad) het ‘Draaiend Huis’: een doorzonwoning op wieltjes. Het huis glijdt traag over een rail en maakt zo elke twintig uur een rondje over de rotonde.

Aanvankelijk was het de bedoeling dat het rotondehuis, dat leeg en onbewoond moet blijven, met dezelfde snelheid als het verkeer zou rondgaan. Dat leek kunstenaar John Körmeling wel grappig: word je als automobilist op de rotonde door een huis ingehaald.
Maar zijn idee haalde het niet vanwege de verkeersveiligheid. Automobilisten zouden te veel worden afgeleid. Jammer maar helaas. Op dat moment had Körmeling de stekker uit zijn kunstproject moeten trekken, want kunst en compromis gaan niet samen. Maar hij dacht aan de 400.000 euro die de gemeente voor zijn project had gereserveerd en paste er een mouw aan. Nu draait het huis nog trager dan de kleine wijzer van een klok en heet het kunstwerk plots “een ode aan de doorzonwoning”.

Heisa in de gemeenteraad. Hoezo ode? Oké, kunst mag lelijk zijn – zeker in Tilburg. Maar waarom voor vier ton zo’n wanstaltig rijtjeshuis op een grote, kaalgeslagen rotonde? Wat is er bijvoorbeeld mis met een mooie fontein?
Daar had het gemeentebestuur zo 1-2-3 geen antwoord op. De wethouder van Cultuur wuifde daarom alle bezwaren weg met een hautain: “toen de Eiffeltoren werd gebouwd reageerde half Parijs met afgrijzen”.
Na een golf van protest (Tilburg en Parijs in één zin noemen – het moet niet gekker worden) kwam het gemeentebestuur alsnog met een diepere betekenis op de proppen: Het Draaiend Huis is een “monumentale, humoristische en gedurfde stadsentree”. Omdat het draait, verwijst het naar Tilburg als kermisstad en naar de duizenden toeristen die jaarlijks via de Hasselt-rotonde naar de Efteling rijden. Even citeren: het rotondehuis “zal de nauwelijks waarneembaar bewegende getuige zijn van allen die vol jolijt op weg zijn naar of uitgeput terugkeren van een bezoek aan dit wereldberoemde pretpark”. En zoals het ware kunst betaamt, werkt het Draaiend Huis natuurlijk “geweldig vervreemdend”.

Ik zou niet weten waar die vervreemding in zit, behalve wanneer automobilisten het rotondehuis als oriëntatiepunt kiezen. Nemen ze een volgende keer de verkeerde afslag als de doorzonwoning twintig meter verderop staat. Misschien is dat de essentie: vier ton om automobilisten tegen hun wil de Tilburgse binnenstad in te leiden, waar alles eenrichtingsverkeer is. Mogen ze daar vloekend en tierend met de klok mee rondjes rijden. Zo zie je maar weer, in het Partijs van de Lage Landen gaan kunst en emotie prima samen.

close

Af en toe een verse column én exclusieve schrijftips in je mailbox?