Niets te verbergen

De geruchtmakende Puttense moordzaak is dicht bij een oplossing. Tenminste, dat wordt beweerd. De 33-jarige Ronald P. liep recentelijk tegen de lamp toen zijn DNA een match opleverde met sperma dat op het been van Christel Ambrosius was achtergebleven. Goed nieuws, vooral te danken aan een speciale wet die bepaalt dat veroordeelden van zware misdrijven (Ronald P. mishandelde ooit zijn vriendin) verplicht zijn DNA af te staan.

Deze ‘voorlopige ontknoping’ in de Puttense moordzaak wordt vaak aangehaald als hét argument voor een nationale databank waarin het DNA-profiel van elke Nederlander is opgeslagen. Waarom ook niet? Wie niets te verbergen heeft, heeft ook niets te vrezen. Wanneer iedere Nederlander een klein beetje wangslijm afstaat, is het snel gedaan met de criminaliteit in ons land. Ga maar na: met het DNA van zestien miljoen mensen onder handbereik had de recherche in de Puttense moordzaak nooit zo kunnen miskleunen. Toch?

Het tegendeel is waar. De recherche had genoeg DNA voorhanden om de juiste conclusies te trekken. Zo wees DNA-onderzoek uit dat het sperma op Christels been niet afkomstig was van de Puttense verdachten Dubois en Viets. Toch draaiden zij onschuldig de cel in toen de recherche met de ‘sleeptheorie’ op de proppen kwam: het sperma zou van een eerder seksueel contact zijn. Dubois en Viets hadden het tijdens de verkrachting uit haar vagina ‘gesleept’.
Onzin natuurlijk, maar het onderstreept wel mooi dat DNA-sporen niet zaligmakend zijn. Wanneer ik op straat spuw en de volgende dag ligt daar een dode man, dan maakt dat mij nog niet tot dader – ook al toont DNA onderzoek aan dat het mijn speeksel is. Met dat gegeven gaat de openbaar aanklager in de Puttense moordzaak het nog moeilijk krijgen. Ronald P. beweert namelijk een geheime seksuele relatie met Christel Ambrosius te hebben gehad. Dat verklaart het sperma op haar been. Die ‘sleeptheorie’ is zo gek nog niet. Verder nog iets meneer de aanklager?

Politici hebben wel oren naar een bevolkingsdatabase boordevol DNA-profielen. De eerste omtrekkende bewegingen zijn er al. Zo wil het CDA dat na een zwaar misdrijf buurtbewoners en omstanders verplicht worden mee te werken aan grootschalig DNA-onderzoek. Iedereen is verdachte. Principiële bezwaren? Wat een onzin. De Belastingdienst weet hoeveel je verdient, Bol.com weet wat je leest, je provider weet welke sites je bezoekt, Albert Heijn weet welke levensmiddelen je koopt en Google weet de rest. Dus wat is het probleem met het afstaan van DNA en – logisch gevolg – uiteindelijk een nationale DNA-databank?

Het probleem is dat niemand weet wat de wetenschap over bijvoorbeeld twintig jaar allemaal uit ons DNA kan aflezen. Anno 2008 hebben we de handel in persoonsgegevens; anno 2028 kan dat de handel in DNA-profielen zijn. Ideaal voor een verzekeraar die wil weten of een klant genetisch gezien een verhoogde kans op kanker heeft. Het kan zomaar gebeuren, want als iets zich op een hellend vlak bevindt dan is het wel onze privacy. Maar goed, wie niets te verbergen heeft, die heeft ook niets te vrezen. Toch?

close

Af en toe een verse column én exclusieve schrijftips in je mailbox?