Marianne Vaatstra: opdat wij niet vergeten

Eigenlijk is Jasper S. een heel gewone man. Een hardwerkende melkveehouder. Hij weet niets van de moord op Marianne Vaatstra. Jasper S. lijdt aan ‘dissociatieve fugue’ waardoor hij op sommige momenten in zijn leven niet beseft wat hij doet en wat de gevolgen van zijn handelen zijn. Een stoornis die bovendien gepaard gaat met geheugenverlies. Simpel gezegd is Jasper S. de moord op Marianne Vaatstra dus compleet vergeten.

Ik vraag me af hoe zijn advocaat de rechtbank gaat overtuigen. Misschien brengt hij een tube tandpasta in als bewijsstuk, uit de cel van Jasper S. “Kijk edelachtbare, het dopje op de tandpasta ontbreekt.” Hoe herkenbaar is dat, want vergeten wij niet allemaal wel eens wat? Wie weet nog waar zijn fiets staat na een avondje zwaar stappen? Hoeveel vrouwen worden zwanger omdat zij de pil vergeten? Soms draait het brein je een vervelende loer. Badr Hari vergeet dat hij geen broodje ossenworst in een restaurant mag eten. Jeroen Pauw schijnt regelmatig een ex-bedgenote tegen te komen die hij zich niet meer kan herinneren.

Vergeten is de mens eigen. Maar bij de term ‘dissociatieve fugue’ denk ik toch vooral aan politici. De gehele Haagse kaasstolp lijdt onder deze beroepsziekte. Neem de wietpas. Niemand op het Binnenhof die nu nog weet wie dat ooit een goed idee vond. Alle lekken in de OV-chipkaart? Nooit iets aan gedaan, maar weggespoeld uit het geheugen. Een beetje zoals je een toilet reinigt. Wie keek vreemd op toen Rutte en Samsom een dag na de verkiezingen hun achterban waren vergeten? Of vraag onze premier naar die duizend euro die hij elke werkende beloofde – hij weet écht niet waar je het over hebt. Het is altijd het selectieve geheugen dat ons parten speelt.

In iedere rechtszaal hangt een portret van Beatrix. Als ik haar zie, denk ik als vanzelf aan Jorge Zorreguieta, de vader van haar schoondochter. Hij was de rechterhand van de Argentijnse dictator Videla, onder wiens bewind dertigduizend tegenstanders spoorloos verdwenen. De meesten werden vanuit vliegtuigen in zee gedumpt. Maar dat staat de heer Zorreguieta niet meer helder voor de geest. Die herinnering is opgelost, als een bruistablet. Dus dan kun je het de arme man ook niet aanrekenen. Zorreguieta is van harte welkom, mocht Willem-Alexander tot koning worden gekroond.

Zo vergeten we wat af met zijn allen, puur voor het gemak. Ons geheugen zit vol met gaten die niet meer worden opgevuld. Net als de leegte in het leven van de vader van Marianne. Maar hij zal het nooit vergeten.

Scroll naar top