De moeder Teresa van de Waddenzee

Reclame op televisie. “It’s a beautiful day…!” Ach, daar heb je die zeehond weer. De rolmops kruipt over het strand richting water. De camera zoemt in op zijn ronde kop en naast me slaakt mijn vriendin een diepe zucht. “Die oogjes. Zo lief…” Ja, laat dat gironummer maar komen. Succes verzekerd: zeehonden zijn de golden retrievers van het zilte nat.

In 1971 leefden er bijna geen zeehonden meer in de Waddenzee. Daarom richtte Lenie ‘t Hart de zeehondencrèche in Pieterburen op. In de loop der jaren ontwikkelde het opvangcentrum zich van een eenvoudige crèche tot een ultramodern ‘zeehondenziekenhuis’ met alle denkbare faciliteiten.

Tegenstanders noemen Lenie smalend ‘de moeder Teresa van de Waddenzee’, omdat zeehonden het vele malen beter hebben dan de arme sloebers in Calcutta, over wie de echte moeder Teresa zich ooit ontfermde. Ja, Lenie en haar crèche liggen onder vuur. Wetenschappers zijn het er namelijk over eens dat bescherming en opvang van zeehonden niet meer nodig is. De zeehondenpopulatie in de Waddenzee telt momenteel meer dan 4500 stuks. Ruim voldoende om de natuur weer op zijn beloop te laten. Eind goed, al goed, zou je denken.

Daarmee is Lenie het op zijn zachtst gezegd niet eens. Zij vindt dat dieren in nood altijd geholpen moeten worden. “Je kunt toch niet je schouders ophalen en zeggen: ach, laat deze zeehond maar doodgaan, want er blijven er nog genoeg over. Dat is onethisch, want het is ieders morele en wettelijke plicht om dieren in nood te helpen. Een kwestie van beschaving.”

Wat een vreemde reactie. Een zeehond die al dan niet in het wild overleeft, is geen kwestie van beschaving, maar een kwestie van natuur. Eten en gegeten worden, survival of the fittest. De Waddenzee is geen dierentuin en de natuur is keihard – het is niet anders.
In essentie is de conclusie van de wetenschap juist een prachtig compliment voor Lenie. Zij heeft haar werk namelijk zó goed gedaan dat ze zichzelf overbodig heeft gemaakt. Dat is toch geweldig? Ik bedoel: Amnesty International zou ook willen melden dat zij overbodig is geworden. Dat impliceert immers dat overal ter wereld de mensenrechten worden gewaarborgd. Wat is nu mooier?

Maar zo eenvoudig ligt deze kwestie blijkbaar niet. Onder druk van de publieke opinie schoof voormalig minister Veerman van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij alle wetenschappelijke adviezen opzij. Hij meldde dat opvang van zeehonden nog steeds gewenst is. Niet voor de dieren zelf, maar “voor mensen die in aanraking komen met hulpbehoevende zeehonden”. Met andere woorden: voor de zeehonden zelf hoeft het niet, maar mensen die op het strand een zeehondje vinden, zien graag dat het dier gepamperd wordt in Pieterburen.

Ja, de zeehondencrèche van Lenie ‘t Hart is ongekend populair. Met 56.000 donateurs en jaarlijks meer dan 150.000 bezoekers is het een economische factor van betekenis voor de regio. En er komt nieuwbouw, want Lenie wil doorgroeien naar de 200.000 bezoekers.

Alleen… in welke gemeente die nieuwbouw verrijst, dat weet Lenie nog niet. Op het moment van schrijven speelt ze de kustplaatsjes keihard tegen elkaar uit. Wie wil haar toeristische trekpleister en heeft daar een grote zak geld voor over? De strijd gaat tussen Delfzijl, Eemsmond, Harlingen en Dongeradeel. Pieterburen is al afgevallen. Te weinig financiële steun, aldus Lenie. Zij gaat voor de hoogste bieder.

Zo zie je maar weer. Als het om geld gaat, is Lenie opeens helemaal vóór het principe van survival of the fittest.

Scroll naar top