De kinderen van Kamp Vught

Vandaag is de geboortedag van Anne Frank (1929). Dat stemt tot nadenken. Hoe had ze er uit gezien als ze de oorlog had overleefd?

Een Amerikaans fotobedrijf maakte een compositiefoto van Anne als 80-jarige. Haar stiefzus Eva Schloss mocht de foto als eerste zien en reageerde: “ik zie een prachtige vrouw met een vriendelijk voorkomen en een aardige lach. Maar persoonlijk denk ik dat Anne er op deze leeftijd meer verbitterd en teleurgesteld had uitgezien”.

Eerder deze week herdacht Nationaal Monument Kamp Vught (het vroegere SS concentratiekamp Vught) de deportatie van tenminste 1296 Joodse kinderen. Op 7 juni 1943 werden zij vanuit Vught gedeporteerd naar vernietigingskamp Sobibor. Direct na aankomst, vandaag precies 66 jaar geleden, werden ze vergast.

De aantallen zijn bekend. Van de 140.000 Joden in Nederland werd 75 procent vermoord. In geen enkel ander West-Europees land ligt dat percentage zo hoog. Opmerkelijk, want in tegenstelling tot wat Paul Verhoeven ons wil doen geloven, stampten er tijdens de Tweede Wereldoorlog nauwelijks soldatenlaarzen door de Nederlandse straten. De 50.000 hier gelegerde Duitse militairen waren er voornamelijk om de kustlijn te verdedigen tegen een eventuele invasie.

Hoe organiseerden de nazi’s dan hun Nederlandse Endlösung? Simpel. Schoolhoofden ontvingen een brief met het verzoek opgave te doen van alle Joodse leerlingen. Ze gehoorzaamden, want de bezetter kun je maar beter te vriend houden. Zo dachten de ambtenaren van het gemeentelijk bevolkingsregister er ook over. Zij leverden de nazi’s alle namen en adressen van Joodse inwoners. Deze lijsten werden vervolgens overgedragen aan de Nederlandse politie, die op bevel van de Duitsers actief Joden opspoorde. In Nationaal Monument Kamp Vught hangt een brief uit 1943 van de ‘inspecteur van politie’. Hij heeft “de eer” zijn mannen te berichten inzake de “verwijdering van Joden uit de provincies”. Er is werk aan de winkel: “van eventueel voortvluchtige Joden moet de opsporing onmiddellijk ter hand worden genomen”.

Dat is de treurige waarheid. Nederlanders werkten gewillig mee met de Duitsers. Of ze keken massaal de andere kant op. Maar daar hoor je morgen niemand over. Liever plaatsen we het kwaad buiten onszelf. Precies om die reden zaten na de oorlog alle Nederlanders in het verzet.

close

Genoten van deze tekst? Ontvang mijn schrijfsels dan gratis in je mailbox!