Zo, dat was me het dagje wel, afgelopen dinsdag. Alle media over de vloer gehad. Een mooie afsluiting van een drie weken durende undercover-actie. Wat was er aan de hand? Het Algemeen Dagblad deed enkele maanden terug een oproep. De krant zocht reporters in de 32 deelnemende landen aan het WK-voetbal. Nou ja, reporters. Burgers die gratis stukjes willen aanleveren. Dat heet: burgerjournalistiek.

Lekker mijn eigen scoops bedenken, dat leek me wel wat. Ik mailde het AD dat ik John Janssens heette en in Kawasaki City woonde, samen met mijn Japanse echtgenote: “sinds zeven jaar heb ik hier in Japan echt het geluk gevonden”. U begrijpt, ik kon direct aan de slag. Mijn eerste bijdrage heette “Okada zweert wraak voor vernedering Van Marwijk”. Daarna verhaalde ik over het Japanse Sesamstraat dat Oranje op de hak zou hebben genomen. In mijn derde bijdrage pakte ik pas goed uit. Ik introduceerde de niet bestaande broer van de Japanse bondscoach Okada. Hij zou in een Japanse ontbijtshow hebben onthuld dat Okada zijn Nederlandse collega “een minderwaardig mens” noemt.
“Spannend stukje over Okada en zijn broer”, mailde de redacteur van het AD me, “al twijfel ik aan het waarheidsgehalte”. Maar hij plaatste het wel en alle media namen het nieuws voor waar aan. Opeens wist de NOS-commentator te melden dat het niet boterde tussen Okada en Van Marwijk. Niets van waar, maar u geloofde dat waarschijnlijk ook. Waarom eigenlijk?

Vroeger telde elke redactie een redacteur die zich louter bezig hield met fact checking. Nu niet meer. Zelfs niet wanneer burgers worden ingezet om stukjes te tikken. Daar kan ik maar één reden voor bedenken: de uitdrukking ‘een goed verhaal moet je niet kapot checken’. Nieuws breng je snel, dat is in 2010 veel belangrijker. Die aanpak leverde laatst het bericht op dat Geert Wilders in zijn jeugd “de neger van Venlo” werd genoemd. Verzonnen, maar het werd klakkeloos overgenomen door diverse media. En vorige week kwam aan het licht dat kranten een jaar lang onderzoeken hebben gepubliceerd van een niet bestaand onderzoeksbureau. Zo staan er bijna dagelijks missers in de krant, meestal onopgemerkt.
Rijst de vraag: weet je als lezer ooit zeker of een nieuwsbericht klopt? Het antwoord: nee. Houd dat goed in uw achterhoofd. Niets is zeker, dat is het enige wat zeker is.

In de ochtendshow van Giel Beelen (mp3)